Sụp Đổ Thị Trường Crypto 19 Tỷ Đô: Do Đâu và Vì Sao?

Vụ sụp đổ thị trường crypto trị giá 19 tỷ đô la vào thứ Sáu tuần trước đã gây chấn động cộng đồng. Sự kiện này đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận gay gắt: đây là một đợt điều chỉnh tự nhiên của thị trường hay là một hành động có chủ đích từ các “cá mập”? Các nhà phân tích đang đưa ra hai luồng ý kiến trái ngược nhau.

Luận Điểm “Giảm Đòn Bẩy Có Kiểm Soát”

Nhiều nhà phân tích cho rằng cú sập vừa qua là một đợt thiết lập lại thị trường hữu cơ. Thay vì một đợt bán tháo dây chuyền, dữ liệu on-chain cho thấy phần lớn hoạt động thanh lý là một quá trình điều chỉnh cần thiết và lành mạnh.

Phân Tích Dữ Liệu On-chain

Axel Adler Jr, một nhà phân tích từ nền tảng dữ liệu blockchain CryptoQuant, chỉ ra rằng trong số 14 tỷ đô la lãi suất mở (open interest) sụt giảm, có đến 93% là một đợt “giảm đòn bẩy có kiểm soát, không phải hiệu ứng domino“.

Đáng chú ý, chỉ có khoảng 1 tỷ đô la các vị thế Long Bitcoin (BTC) bị thanh lý. Theo Adler, điều này cho thấy một “khoảnh khắc rất trưởng thành của Bitcoin”, ngụ ý rằng thị trường đang hoạt động một cách chín chắn hơn, tránh được các đợt thanh lý hàng loạt như trong quá khứ.

Cáo Buộc Về Vai Trò Của Nhà Tạo Lập Thị Trường

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với giả thuyết trên. Một bộ phận không nhỏ các nhà quan sát thị trường lại đổ lỗi cho các nhà tạo lập thị trường (market makers – MM), cho rằng họ đã góp phần làm trầm trọng thêm cú sập.

“Khoảng Trống Thanh Khoản” Được Tạo Ra?

Theo nhà điều tra blockchain YQ, dựa trên dữ liệu sổ lệnh (order book), các nhà tạo lập thị trường bị cáo buộc đã tạo ra một “khoảng trống thanh khoản” bằng cách rút thanh khoản khỏi các sàn giao dịch vào những thời điểm quan trọng.

Cụ thể, các MM bắt đầu rút thanh khoản vào lúc 9:00 tối UTC thứ Sáu, chỉ một giờ sau lời đe dọa về thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đến 9:20 tối UTC, hầu hết các token đã chạm đáy, trong khi độ sâu thị trường trên các token được theo dõi đã sụp đổ 98%, chỉ còn vỏn vẹn 27.000 đô la. Đây là một dấu hiệu của khủng hoảng thanh khoản crypto cục bộ.

Dữ Liệu Từ Coinwatch Trên Sàn Binance

Nền tảng dữ liệu Coinwatch cũng nhấn mạnh sự sụp đổ 98% về độ sâu thị trường trên Binance, sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất thế giới. Họ còn đưa ra một ví dụ cụ thể về một token không xác định có giá trị hơn 5 tỷ đô la, nơi hai trong ba nhà tạo lập thị trường đã “bỏ rơi trách nhiệm của mình trong 5 giờ liền”.

Coinwatch cho biết họ đang thảo luận với hai nhà tạo lập thị trường này để “đẩy nhanh sự trở lại của họ vào sổ lệnh”, cho thấy vai trò của nhà tạo lập thị trường là cực kỳ quan trọng trong việc duy trì sự ổn định.

Tác Động Toàn Diện Lên Hệ Sinh Thái Crypto

Sự kiện thanh lý crypto hàng loạt này đã để lại những dấu ấn rõ rệt. Lãi suất mở cho các hợp đồng tương lai vĩnh cửu trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) đã giảm từ 26 tỷ đô la xuống dưới 14 tỷ đô la. Trong khi đó, khối lượng giao dịch DEX hàng tuần đã tăng vọt lên hơn 177 tỷ đô la.

Phí trên các giao thức cho vay tiền điện tử đã tăng vọt lên hơn 20 triệu đô la vào thứ Sáu, mức cao nhất trong lịch sử. Tổng số tiền vay trên các nền tảng cũng lần đầu tiên giảm xuống dưới 60 tỷ đô la kể từ tháng Tám.

Kết Luận

Vụ sụp đổ thị trường crypto trị giá 19 tỷ đô vẫn còn nhiều tranh cãi. Một bên cho rằng đây là sự điều chỉnh lành mạnh, một bên lại chỉ ra bằng chứng về sự can thiệp của các nhà tạo lập thị trường. Sự thật có thể nằm ở giữa, nhưng sự việc này một lần nữa cho thấy sự phức tạp và những rủi ro tiềm ẩn trong một thị trường còn non trẻ và đầy biến động.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

1. Vụ sụp đổ thị trường crypto gần đây lớn đến mức nào?

Sự kiện này chứng kiến một đợt thanh lý kỷ lục trị giá 19 tỷ đô la, với lãi suất mở trên các sàn DEX giảm từ 26 tỷ đô xuống dưới 14 tỷ đô.

2. “Giảm đòn bẩy có kiểm soát” nghĩa là gì?

Theo nhà phân tích Axel Adler Jr, đây là quá trình thị trường tự điều chỉnh một cách có trật tự. Trong 14 tỷ đô la lãi suất mở sụt giảm, chỉ có 1 tỷ đô là các vị thế Long Bitcoin bị thanh lý bắt buộc, phần còn lại là do nhà đầu tư chủ động đóng vị thế.

3. Các nhà tạo lập thị trường bị cáo buộc đã làm gì?

Họ bị cáo buộc đã đột ngột rút thanh khoản khỏi các sàn giao dịch, tạo ra một “khoảng trống thanh khoản”. Hành động này khiến độ sâu thị trường sụp đổ 98%, làm trầm trọng thêm đà giảm giá và gây ra một cú sập sâu hơn.