Kiểm soát Chat EU: Cân Bằng Quyền Riêng Tư và Chống CSAM

Tại Châu Âu, dự thảo luật Kiểm soát Chat EU nhằm chống lại vật liệu lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM) đang dần hình thành, tạo ra làn sóng tranh cãi mạnh mẽ giữa các nhà hoạt động quyền riêng tư và cơ quan thực thi pháp luật. Sau nhiều năm bế tắc, các chính phủ thành viên EU đã thống nhất đẩy mạnh các quy tắc này, nhưng vẫn giữ nguyên khả năng quét tự nguyện, khiến những người ủng hộ quyền riêng tư không khỏi bức xúc.

Tiến Trình Lập Pháp: Luật Chat Control EU Mới

Vào thứ Tư vừa qua, đại diện các quốc gia thành viên Liên minh Châu Âu đã đạt được thỏa thuận quan trọng tại Hội đồng EU để tiếp tục tiến hành Quy định Kiểm soát Chat gây tranh cãi. Luật Chat Control này mở đường cho các quy tắc mới nhắm vào CSAM trên ứng dụng nhắn tin và các dịch vụ trực tuyến khác. Bộ trưởng Tư pháp Đan Mạch, Peter Hummelgaard, nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp này khi hàng triệu tệp lạm dụng tình dục trẻ em được chia sẻ mỗi năm. Ông bày tỏ sự vui mừng khi các thành viên đã đồng ý về một lộ trình bao gồm các nghĩa vụ cho nhà cung cấp dịch vụ liên lạc.

Thỏa thuận này, chấm dứt nhiều năm chia rẽ và bế tắc giữa các quốc gia thành viên và nhóm quyền riêng tư, cho phép dự thảo luật chuyển sang vòng đàm phán cuối cùng với Nghị viện Châu Âu. Các cuộc đàm phán sẽ tập trung vào thời điểm và cách thức các nền tảng có thể được yêu cầu quét nội dung người dùng để phát hiện CSAM và hành vi dụ dỗ trẻ em. Khung pháp lý CSAM hiện tại sẽ hết hạn vào ngày 3 tháng 4 năm 2026, và dự kiến sẽ được thay thế bằng luật mới này sau các cuộc đàm phán chi tiết.

Các Điểm Chính Của Quy Định Kiểm Soát Chat Mới

Trong dự thảo mới nhất, Hội đồng EU duy trì khung CSAM cốt lõi nhưng sửa đổi cách thức các nền tảng được khuyến khích hành động. Các dịch vụ trực tuyến vẫn phải đánh giá cách sản phẩm của họ có thể bị lạm dụng và áp dụng các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Các nhà cung cấp dịch vụ cũng sẽ phải hợp tác với Trung tâm Châu Âu về Lạm dụng Tình dục Trẻ em mới thành lập để hỗ trợ thực hiện quy định, và đối mặt với sự giám sát từ các cơ quan quốc gia nếu họ không tuân thủ.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là việc loại bỏ nghĩa vụ quét bắt buộc tất cả tin nhắn riêng tư. Tuy nhiên, cơ sở pháp lý cho việc phát hiện CSAM “tự nguyện” đã được mở rộng vô thời hạn. Ngoài ra, còn có những kêu gọi về các nghĩa vụ rủi ro chặt chẽ hơn đối với các nền tảng. Điều này cho thấy sự linh hoạt hơn nhưng vẫn đặt ra nhiều câu hỏi về ranh giới quyền riêng tư trực tuyến.

Cuộc Tranh Luận Không Ngừng: Quyền Riêng Tư và An Toàn Trực Tuyến

Để phá vỡ bế tắc về Kiểm soát Chat EU, một nhóm các nhà đàm phán Đan Mạch đã làm việc để loại bỏ yếu tố gây tranh cãi nhất: yêu cầu quét bắt buộc diện rộng. Theo các điều khoản trước đây, các dịch vụ mã hóa đầu cuối như Signal và WhatsApp sẽ phải tự động tìm kiếm tài liệu bất hợp pháp trong tin nhắn của người dùng. Thế nhưng, thỏa hiệp này lại không làm hài lòng cả hai phía.

Các quan chức thực thi pháp luật cảnh báo rằng nội dung lạm dụng vẫn sẽ ẩn náu trong các dịch vụ được mã hóa hoàn toàn. Ngược lại, các nhóm quyền kỹ thuật số lập luận rằng thỏa thuận này vẫn mở đường cho việc giám sát rộng rãi hơn các liên lạc riêng tư và tiềm năng cho Giám sát kỹ thuật số hàng loạt, theo báo cáo của Politico. Javier Zarzalejos, trưởng đoàn đàm phán và Chủ tịch Ủy ban về Tự do Dân sự, Tư pháp và Nội vụ tại Nghị viện Châu Âu, thúc giục Hội đồng và Nghị viện bắt đầu đàm phán ngay lập tức. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập một khung pháp lý để chống lạm dụng trẻ em trực tuyến, đồng thời tôn trọng mã hóa đầu cuối.

Trong khi Hội đồng ăn mừng những nỗ lực mới nhất để bảo vệ trẻ em, cựu Nghị sĩ Hà Lan Rob Roos đã chỉ trích Hội đồng vì hành động giống như thời “Đông Đức”, tước bỏ quyền riêng tư của 450 triệu công dân EU. Ông cảnh báo rằng Brussels đang hành động “trong hậu trường” và rằng “Châu Âu có nguy cơ trượt dài vào chủ nghĩa độc tài kỹ thuật số”.

Pavel Durov, người sáng lập và CEO của Telegram, cũng chỉ ra rằng các quan chức EU được miễn việc giám sát tin nhắn của họ. Ông bình luận trên X: “EU vũ khí hóa cảm xúc mạnh mẽ của mọi người về bảo vệ trẻ em để thúc đẩy giám sát hàng loạt và kiểm duyệt. Các đề xuất luật giám sát của họ thuận tiện miễn trừ các quan chức EU khỏi việc quét tin nhắn của chính họ.”

Bối Cảnh Toàn Cầu: Áp Lực Lên Công Cụ Bảo Mật Tin Nhắn

Sự tiến triển của Kiểm soát Chat EU diễn ra trong bối cảnh cuộc trấn áp rộng rãi hơn trên toàn cầu đối với các công cụ bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư. Các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật Châu Âu đã đẩy mạnh các vụ án nổi tiếng chống lại các dự án tiền điện tử tập trung vào quyền riêng tư như Tornado Cash. Đồng thời, chính quyền Hoa Kỳ đã nhắm mục tiêu vào các nhà phát triển liên quan đến Samourai Wallet vì cáo buộc rửa tiền và vi phạm lệnh trừng phạt, đưa phần mềm bảo vệ quyền riêng tư vào tầm ngắm.

Để phản ứng, Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, đã khẳng định lại quyền riêng tư là một giá trị cốt lõi. Ông đã quyên góp 128 ETH mỗi loại (khoảng 760.000 USD) cho các dự án nhắn tin phi tập trung Session và SimpleX Chat, lập luận về tầm quan trọng của chúng trong việc “bảo vệ quyền riêng tư kỹ thuật số của chúng ta”. Chủ tịch Session, Alexander Linton, nói với Cointelegraph rằng các phát triển về quy định và kỹ thuật đang “đe dọa tương lai của Bảo mật tin nhắn EU và toàn cầu”, trong khi người đồng sáng lập Chris McCabe cho biết thách thức hiện nay là nâng cao nhận thức toàn cầu.

Kết Luận

Dự luật Kiểm soát Chat EU đại diện cho một bước đi phức tạp nhằm giải quyết vấn đề lạm dụng trẻ em trực tuyến, nhưng đồng thời cũng làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về quyền riêng tư. Cuộc tranh luận về việc làm thế nào để bảo vệ trẻ em mà không xâm phạm quyền riêng tư của công dân vẫn còn kéo dài và đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng từ các nhà lập pháp trên toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

• Kiểm soát Chat EU là gì?

  Kiểm soát Chat EU là một dự luật của Liên minh Châu Âu nhằm chống lại vật liệu lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM) bằng cách yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ nhắn tin và trực tuyến thực hiện các biện pháp giảm thiểu và có thể quét nội dung người dùng.

• Luật Chat Control mới có bắt buộc quét tất cả tin nhắn không?

  Theo thỏa thuận mới nhất, yêu cầu quét bắt buộc tất cả tin nhắn riêng tư đã được loại bỏ. Tuy nhiên, cơ sở pháp lý cho việc phát hiện CSAM “tự nguyện” đã được mở rộng vô thời hạn, điều này vẫn gây tranh cãi về quyền riêng tư.

• Tại sao có tranh cãi về Kiểm soát Chat EU?

  Tranh cãi xoay quanh việc cân bằng giữa bảo vệ trẻ em khỏi lạm dụng và bảo vệ quyền riêng tư cá nhân. Các nhà phê bình lo ngại rằng luật này có thể dẫn đến giám sát hàng loạt và làm suy yếu mã hóa đầu cuối, trong khi những người ủng hộ nhấn mạnh sự cần thiết phải chống lại CSAM.