Dự án thép Cà Ná: Hoa Sen (HSG) đã đánh đổi gì?
Từ Tuyên Bố “Ngu Gì Không Làm” Đến Cú “Quay Xe” Bất Ngờ
Năm 2016, thị trường thép Việt Nam xôn xao trước tuyên bố quyết liệt của ông Lê Phước Vũ, Chủ tịch Tập đoàn Hoa Sen (HSG), về siêu dự án thép Cà Ná. Với tổng vốn đầu tư lên đến 10 tỷ USD và công suất dự kiến 6 triệu tấn/năm, đây được xem là bước đi chiến lược để cạnh tranh sòng phẳng với những gã khổng lồ như Hòa Phát và Formosa.
Tuy nhiên, chỉ 4 năm sau, vào năm 2020, Hoa Sen bất ngờ thông báo rút lui hoàn toàn khỏi dự án. Quyết định này đã đặt ra một câu hỏi lớn cho giới đầu tư: Tập đoàn của đại gia Lê Phước Vũ đã được và mất gì sau khi từ bỏ tham vọng này?
Cái Giá Của Việc Phụ Thuộc Thép Cuộn Cán Nóng (HRC)
Việc dừng dự án thép Cà Ná đồng nghĩa với việc Hoa Sen từ bỏ cơ hội vàng để tự chủ nguồn nguyên liệu đầu vào quan trọng bậc nhất: thép cuộn cán nóng (HRC). Điều này buộc doanh nghiệp phải phụ thuộc vào các nhà cung cấp trong nước như Hòa Phát và Formosa, cũng như các nguồn nhập khẩu.
Hệ lụy lên biên lợi nhuận
Sự phụ thuộc này đã sớm bộc lộ mặt trái. Giai đoạn 2018-2019, khi giá HRC thế giới biến động mạnh, biên lợi nhuận của HSG bị ảnh hưởng nặng nề. Lợi nhuận sau thuế năm 2018 chỉ đạt 409 tỷ đồng, hoàn thành 30% kế hoạch và là mức thấp kỷ lục trong 5 năm. Con số này tiếp tục giảm xuống còn 361 tỷ đồng vào năm 2019.
Những năm sau đó, tình hình vẫn chưa mấy khả quan. Năm 2023, công ty chỉ ghi nhận khoản lãi vỏn vẹn 30 tỷ đồng và tăng lên 510 tỷ đồng vào năm 2024, vẫn còn một khoảng cách rất xa so với thời kỳ đỉnh cao lợi nhuận nghìn tỷ trước đây.
“May Mắn” Khi Né Được Rủi Ro Tỷ Giá Khổng lồ
Dù đánh đổi cơ hội tự chủ nguyên liệu, quyết định rút khỏi dự án thép Cà Ná lại được chính Chủ tịch Lê Phước Vũ xem là một “may mắn”. Tại Đại hội đồng cổ đông năm 2025, ông thừa nhận cảm thấy nhẹ nhõm khi không phải gánh khoản nợ ngoại tệ khổng lồ để đầu tư.
Chiến lược quản trị rủi ro khôn ngoan
Nếu tiếp tục, Hoa Sen sẽ phải đối mặt với rủi ro tỷ giá cực lớn, có thể lên tới vài tỷ USD khi các đồng tiền mạnh biến động. Việc dừng lại đúng lúc đã giúp doanh nghiệp bảo toàn được cấu trúc tài chính, tránh được một gánh nặng nợ vay khổng lồ và những biến động khó lường của thị trường tài chính toàn cầu.
Nhờ đó, Hoa Sen có thể tập trung toàn lực vào mảng kinh doanh cốt lõi là tôn mạ và ống thép. Doanh nghiệp vẫn giữ vững vị thế dẫn đầu với khoảng 29% thị phần tôn mạ trong nước, củng cố nền tảng đã làm nên tên tuổi của mình.
Dù vậy, 9 tháng đầu năm tài chính 2025 cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi HSG mang về 28.825 tỷ đồng doanh thu và 273 tỷ đồng lợi nhuận, nhờ giá HRC diễn biến thuận lợi và thị trường bất động sản có dấu hiệu phục hồi.
Kết Luận
Quyết định từ bỏ dự án thép Cà Ná là một nước đi đầy tính toán của Hoa Sen và ông Lê Phước Vũ. Doanh nghiệp đã chấp nhận đánh đổi cơ hội tự chủ nguồn cung HRC để đổi lấy sự an toàn tài chính, tránh được bão tỷ giá và tập trung củng cố vị thế ở mảng kinh doanh cốt lõi. Đây là một bài học điển hình về chiến lược quản trị rủi ro trong bối cảnh kinh tế vĩ mô nhiều biến động.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Tại sao Tập đoàn Hoa Sen rút khỏi dự án thép Cà Ná?
Hoa Sen rút lui để tránh gánh khoản vay ngoại tệ khổng lồ, giảm thiểu rủi ro tỷ giá có thể lên tới hàng tỷ USD và để tập trung vào mảng kinh doanh cốt lõi là tôn mạ và ống thép.
2. Việc không thực hiện dự án thép Cà Ná ảnh hưởng đến Hoa Sen ra sao?
Việc này khiến Hoa Sen bỏ lỡ cơ hội tự chủ nguồn nguyên liệu thép cuộn cán nóng (HRC), phải phụ thuộc vào các nhà cung cấp như Hòa Phát và Formosa. Sự phụ thuộc này đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến biên lợi nhuận của công ty khi giá HRC biến động mạnh.
3. Chủ tịch Lê Phước Vũ nói gì về quyết định này?
Ông Lê Phước Vũ thừa nhận cảm thấy nhẹ nhõm và cho rằng việc không tiếp tục dự án Cà Ná là một “may mắn”, giúp công ty tránh được những rủi ro tài chính vĩ mô, đặc biệt là biến động tỷ giá.
