Nghi vấn thép HRC Trung Quốc lẩn thuế, Việt Nam điều tra

Khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế thép HRC Trung Quốc

Ngành sản xuất thép Việt Nam vừa chính thức đề nghị tiến hành một cuộc điều tra quan trọng nhắm vào sản phẩm thép HRC Trung Quốc. Cụ thể, Cục Phòng vệ thương mại đã xác nhận hồ sơ yêu cầu điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với thép cuộn cán nóng (HRC) có khổ rộng từ 1.880mm đến 2.300mm nhập khẩu từ Trung Quốc đã hợp lệ.

Hồ sơ này do đại diện ngành sản xuất trong nước, bao gồm các doanh nghiệp lớn như Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh, nộp vào ngày 10/9. Với việc hồ sơ được xác nhận đầy đủ vào ngày 18/9, cơ quan chức năng sẽ có 45 ngày để thẩm định và trình Bộ Công Thương xem xét quyết định khởi xướng điều tra.

Dấu hiệu lẩn tránh thuế chống bán phá giá ngày càng rõ rệt

Động thái này diễn ra sau khi Bộ Công Thương áp thuế chống bán phá giá đối với thép HRC từ Trung Quốc có khổ rộng dưới 1.800mm vào đầu năm, với mức thuế lên tới gần 28% và có hiệu lực đến năm 2028. Tuy nhiên, thị trường ngay lập tức ghi nhận một xu hướng bất thường.

Sự gia tăng đột biến của thép khổ rộng

Lượng nhập khẩu thép HRC có khổ rộng từ 1.900mm đến 2.000mm, vốn không nằm trong phạm vi áp thuế, đã tăng vọt. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã nhập khẩu gần 650.000 tấn thép HRC khổ rộng từ Trung Quốc, một con số cao gấp 15 lần so với cùng kỳ năm 2024. Đáng chú ý, loại khổ 2.000mm chiếm đến 74% tổng lượng này.

Theo Cục Phòng vệ thương mại, dù không bị áp thuế, loại hàng hóa này có đặc điểm kỹ thuật và mục đích sử dụng gần như không khác biệt so với loại đang chịu thuế. Đây được xem là dấu hiệu rõ ràng của hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại.

Thiệt hại kinh tế và vai trò của doanh nghiệp thép Việt Nam

Sự gia tăng nhập khẩu ồ ạt loại thép cuộn cán nóng khổ rộng này không chỉ làm suy giảm hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại mà còn gây ra những thiệt hại kinh tế đáng kể. Các chuyên gia ước tính, ngân sách nhà nước có thể đã thất thu khoảng 90 triệu USD (tương đương gần 2.300 tỷ đồng) chỉ trong nửa đầu năm 2025 nếu áp dụng mức thuế hiện hành.

Trước tình hình này, các doanh nghiệp thép Việt Nam như Hòa Phát (HoSE: HPG) và Formosa Hà Tĩnh đã chủ động nộp hồ sơ, cung cấp bằng chứng để yêu cầu cơ quan chức năng vào cuộc. Hành động này nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước và đảm bảo một môi trường cạnh tranh công bằng.

Kết luận

Việc Cục Phòng vệ thương mại tiếp nhận hồ sơ hợp lệ là bước đi quan trọng đầu tiên trong quá trình điều tra hành vi lẩn tránh thuế đối với thép HRC Trung Quốc. Kết quả của cuộc điều tra sắp tới sẽ có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ ngành thép nội địa và duy trì tính hiệu lực của các biện pháp phòng vệ thương mại mà Việt Nam đang áp dụng.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)