Bảo mật Layer 2: Liệu có thực sự kế thừa từ Ethereum?
Mở đầu
Vấn đề bảo mật Layer 2 đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận nảy lửa, khởi xướng bởi Anatoly Yakovenko, nhà đồng sáng lập Solana. Ông đã công khai bày tỏ sự hoài nghi về mức độ an toàn và tính phi tập trung của các mạng lưới mở rộng quy mô (L2) trên Ethereum, cho rằng chúng tồn tại những vấn đề nghiêm trọng.
Anatoly Yakovenko: Tuyên bố ‘Kế thừa bảo mật’ của L2 là sai lầm
Trong một cuộc thảo luận vào Chủ nhật, Anatoly Yakovenko đã đưa ra những nhận định sắc bén về các điểm yếu của mạng lưới Layer 2 Ethereum. Ông cho rằng các giải pháp L2 có bề mặt tấn công (attack surface) quá lớn và cơ sở mã nguồn khổng lồ, khiến việc kiểm toán để tìm lỗi phần mềm trở nên bất khả thi.
Rủi ro từ cơ chế lưu ký đa chữ ký (multi-sig)
Một trong những lo ngại lớn nhất được Yakovenko nêu ra là rủi ro liên quan đến cơ chế lưu ký. Ông nhấn mạnh rằng tiền của người dùng có thể bị di chuyển khỏi các nền tảng L2 mà không cần sự đồng ý của họ, do sự phụ thuộc vào các ví đa chữ ký (multi-signature custody).
“Tuyên bố rằng các Layer 2 kế thừa bảo mật từ ETH là sai lầm,” Yakovenko khẳng định. Ông lập luận: “Sau 5 năm trong lộ trình L2, Wormhole ETH trên Solana có rủi ro trong trường hợp xấu nhất tương tự như ETH trên Base và cũng tạo ra doanh thu tương đương cho những người stake ETH L1.”
Tranh cãi về số lượng mạng lưới Layer 2 Ethereum
Cuộc đối thoại về các mạng lưới Layer 2 Ethereum vẫn tiếp diễn sôi nổi giữa các nhà phát triển, nhà đầu tư và chuyên gia trong ngành. Câu hỏi cốt lõi là liệu sự bùng nổ của các L2 đang thúc đẩy hay làm suy yếu chuỗi khối Ethereum Layer 1.
Có quá nhiều mạng lưới Layer 2?
Theo dữ liệu từ L2Beat tại thời điểm viết bài, có 129 mạng L2 đã được xác minh và 29 mạng lưới khác đang chờ xem xét. Adrian Brink, đồng sáng lập Anoma, cho rằng ngành công nghiệp blockchain đang có số lượng L2 nhiều hơn gấp 10 lần so với mức cần thiết.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với quan điểm này. Igor Mandrigin từ Gateway.fm và Anurag Arjun từ Avail cho rằng sự gia tăng của các L2 là một dấu hiệu tích cực, cho thấy sự tăng trưởng và đa dạng hóa của hệ sinh thái Ethereum, mang lại nhiều lựa chọn thông lượng cao cho người dùng.
Những rủi ro của Layer 2 đối với hệ sinh thái Ethereum
Bất chấp những lợi ích về khả năng mở rộng, sự gia tăng nhanh chóng của các giải pháp L2 cũng mang lại những thách thức không nhỏ. Theo một báo cáo từ Binance Research, sự phát triển này đang vô tình làm ảnh hưởng đến doanh thu trên lớp nền tảng của Ethereum.
Phân mảnh thanh khoản và sụt giảm doanh thu
Các nhà nghiên cứu của Binance chỉ ra rằng các mạng lưới này đang gây ra tình trạng phân mảnh thanh khoản. Đồng thời, với mức phí giao dịch thấp hơn đáng kể so với việc thực hiện trực tiếp trên Layer 1, chúng đang “ăn mòn” vào doanh thu của chuỗi khối chính. Vấn đề bảo mật Layer 2 càng trở nên phức tạp khi phải cân bằng giữa tăng trưởng và sự bền vững của lớp cơ sở.
Kết luận
Cuộc tranh luận về bảo mật Layer 2 và tác động của chúng lên Ethereum vẫn chưa có hồi kết. Những cảnh báo từ Anatoly Yakovenko đã thách thức một trong những niềm tin cốt lõi về L2, trong khi sự phát triển mạnh mẽ của chúng vừa mở ra cơ hội, vừa tạo ra những rủi ro về phân mảnh thanh khoản và suy giảm doanh thu cho L1. Cộng đồng sẽ cần tiếp tục theo dõi để xem hệ sinh thái này sẽ phát triển theo hướng nào.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Tại sao Anatoly Yakovenko cho rằng bảo mật Layer 2 có vấn đề?
Anatoly Yakovenko chỉ ra rằng các mạng L2 có bề mặt tấn công lớn, mã nguồn phức tạp khó kiểm toán và phụ thuộc vào cơ chế lưu ký đa chữ ký, cho phép di chuyển tài sản người dùng mà không cần sự đồng ý của họ.
2. Hiện có bao nhiêu mạng lưới Layer 2 trên Ethereum?
Theo thống kê từ L2Beat, có 129 mạng lưới Layer 2 đã được xác minh và 29 mạng khác chưa được xem xét tại thời điểm bài viết gốc được công bố.
3. Tác động tiêu cực của việc có quá nhiều Layer 2 là gì?
Theo Binance Research, sự bùng nổ của các mạng L2 dẫn đến tình trạng phân mảnh thanh khoản và làm giảm doanh thu trên chuỗi khối Ethereum Layer 1 do mức phí giao dịch của chúng thấp hơn.
