BÁO CÁO PHÂN TÍCH CHI TIẾT: THƯƠNG VỤ M&A EXIMBANK VÀ CHIẾN LƯỢC CỦA NHÓM NGƯỜI MUA MỚI

Trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam cuối năm 2025, thương vụ tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank – EIB) nổi lên như một case-study điển hình về đầu tư chênh lệch giá rủi ro (risk-arb). Đội ngũ nhadautuviet.vn xin đi sâu vào phân tích các khía cạnh cốt lõi: Động lực chiến lược, Rào cản ngành và Năng lực tài chính của bên mua để đi đến kết luận về biên lợi nhuận (spread) và quản trị rủi ro danh mục.

1. Tính dự đoán được của thương vụ: Động lực chiến lược từ phía người mua

Yếu tố quan trọng nhất để các nhà đầu tư risk-arb giảm thiểu rủi ro chính là động lực chiến lược của người mua. Nếu người mua thiếu động lực này—tức là không có nhu cầu bổ sung doanh nghiệp mục tiêu vào hệ sinh thái hiện có—xác suất thất bại của thương vụ có thể lên đến hơn 50% ngay cả khi đã công khai các bước sơ bộ như due-diligence hay letter-of-intent.

• Vị thế của Eximbank: Đây từng là ngân hàng tư nhân top 3 miền Nam giai đoạn 1990-2000, chỉ sau ACB và Sacombank. Hiện tại, EIB được đánh giá là tổ chức tín dụng “sạch” khi gần như không sở hữu trái phiếu doanh nghiệp nào từ giai đoạn 2021-2022 đến nay. Theo BCTC hợp nhất soát xét giữa niên độ FY2025, tỷ lệ vốn chủ sở hữu/tổng tài sản đạt trên 10%, cho thấy dư địa đòn bẩy tăng trưởng còn rất lớn.

• Danh sách cổ đông công khai (Cập nhật 04/06/2025):

  1. CTCP Tập đoàn GELEX: 186.924.306 cổ phần (10,00%).

  2. CTCP Chứng khoán VIX: 84.709.672 cổ phần (4,55%).

  3. Vietcombank (VCB): 78.793.505 cổ phần (4,51%).

  4. Lương Thị Cẩm Tú: 1,12%.

  5. Lê Thị Mai Loan: 1,03%.

• Quyền lực thực tế: Theo nhận định từ các chuyên gia pháp lý của nhadautuviet.vn, cơ cấu sở hữu tại các tổ chức tín dụng thường xuất hiện dưới mô hình “nominee” (người được ủy quyền). Do đó, nhóm cổ đông lớn này có khả năng đang sở hữu quyền biểu quyết (voting power) thực tế cao hơn đáng kể so với các dữ liệu công khai.

Lộ trình kiểm soát và thay đổi thượng tầng:

Nhóm cổ đông mới đã thực hiện các bước tiến chiến lược rất rõ ràng để nắm quyền điều hành:

• T11/2024: Tổ chức EGM thành công, miễn nhiệm 02 thành viên HĐQT là bà Lương Thị Cẩm Tú và ông Nguyễn Hồ Nam (người bị khởi tố hình sự ngày 01/03/2025). Tỷ lệ tán thành đạt ~54-55% SLCP đang lưu hành.

• T4/2025: Tại AGM, thông qua HĐQT nhiệm kỳ VIII (2025-2030), bao gồm ông Phạm Tuấn Anh (nguyên CFO Tập đoàn GELEX và GELEX Electric) với tỷ lệ phiếu bầu tương ứng ~65,1% SLCP của EIB.

• T6/2025: NHNN chấp thuận dời trụ sở chính của EIB ra Hà Nội, cụ thể là tòa nhà Vincom Center, 27-29 Lý Thái Tổ—một dự án thuộc Tập đoàn Gelex.

• T10/2025: HĐQT chính thức ký hợp đồng thuê trụ sở tại dự án Fairmont Hotel của Gelex.

2. Đặc tính giấy phép hữu hạn: Rào cản gia nhập ngành tuyệt đối

nhadautuviet.vn nhấn mạnh rằng rào cản gia nhập ngành chính là lợi thế cạnh tranh bền vững nhất. Tại Việt Nam, việc thành lập ngân hàng mới gần như là không thể ở thời điểm hiện tại do chuỗi sự kiện lịch sử:

1. T6/2007: Quy định vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng.

2. Q3/2008: NHNN tạm dừng cấp phép mới sau sự sụp đổ của các tổ chức tài chính toàn cầu và nâng mức vốn lên 3.000 tỷ đồng.

3. 2011-2012: Giai đoạn nợ xấu tăng vọt, NHNN siết chặt mọi thứ từ “room” tín dụng đến nhân sự HĐQT.

4. 2017-2021 & 2022: Sự kiện SCB dẫn đến Thông tư 06/2023, siết chặt cho vay và hạn chế rủi ro hệ sinh thái BĐS, đồng thời buộc các ngân hàng yếu kém phải sáp nhập.

Do tính hữu hạn của giấy phép, các thương vụ M&A ngân hàng thường có định giá rất cao so với mặt bằng chung:

• LPBank (T1/2021): P/B tăng từ 1.1x lên 2.4x.

• PGBank (T4/2023): Nhóm Hyundai Thành Công trúng đấu giá 40% cổ phần với giá trung bình 21.400đ/cp (~2.1x P/B), có lúc thị trường đẩy lên vùng 3.2x P/B.

• Hiện tại (Q4/2025): Nhóm người mua đang trả mức giá cao gấp 1.5x – 2x so với mức định giá trung bình ngành (~1.6x P/B) để có được mảnh ghép ngân hàng trong hệ sinh thái.

3. Năng lực tài chính của nhóm người mua (Gelex Group)

Để thực hiện thương vụ thâu tóm mục tiêu có vốn hóa ~41.400 tỷ đồng như EIB, nhadautuviet.vn đã tổng hợp bảng cân đối nguồn lực của nhóm Gelex (Số liệu ước tính 2025):

Phân tích từ nhadautuviet.vn: Tổng vốn hóa nhóm Gelex gấp 4.5 lần, LNST gấp gần 3.6 lần và vốn chủ sở hữu gấp 2.4 lần so với EIB. Tuy nhiên, lượng tiền mặt tại mỗi công ty mẹ trong holding là khá ít. Để giải quyết bài toán này, nhóm đã thực hiện chuỗi hành động huy động tiền mặt khổng lồ:

• 15/08/2025: GEE phát hành riêng lẻ cổ phần CADIVI cho đối tác ngoại.

• 28/10/2025: VIX chào bán ~919 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu (tỷ lệ 10:6) giá 12.000đ/cp để huy động ~11.000 tỷ đồng.

• 25/11/2025: IPO 100 triệu cổ phiếu Gelex Infra (GEI) giá 28.000đ/cp, thu về 2.800 tỷ đồng.

4. Quản trị rủi ro

Dựa trên dữ liệu thực tế, nhadautuviet.vn nhận thấy một số “lá cờ đỏ” cần lưu ý:

1. Rủi ro tài chính: Khoản phải thu và nợ vay dài hạn tại Gelex Group là rất lớn.

2. Định giá: Các doanh nghiệp trong hệ sinh thái Gelex đang có định giá P/B khá cao, có thể phản ánh không chính xác giá trị thực tương đối so với mục tiêu EIB.

3. Dư địa phát triển: EIB có tỷ lệ Asset/Equity là 9.6x, thấp hơn nhiều so với HDB (11.4x), LPB (12.4x) hay PGB (12.5x). Điều này cho thấy EIB là ngân hàng có dư địa huy động và đòn bẩy lớn nhất để nhóm chủ mới khai thác sau khi hoàn tất thâu tóm.

5. Đánh giá tiềm năng của cổ phiếu EIB trong tương lai (giai đoạn 2026–2027) dựa trên các trụ cột chiến lược sau:

1. Động lực từ việc dời Trụ sở chính và Chiến lược “Bắc tiến”

Việc chuyển trụ sở ra Hà Nội vào cuối năm 2025 là một bước ngoặt về chiến lược kinh doanh.

• Khai phá thị trường mới: Lãnh đạo EIB thừa nhận ngân hàng đã không tăng trưởng lượng khách hàng trong suốt 10 năm hoạt động tại miền Nam. Việc dời đô ra miền Bắc giúp EIB tiếp cận hệ sinh thái doanh nghiệp logistics, hạ tầng và FDI tại khu vực này.

• Mục tiêu tăng trưởng: Ngân hàng kỳ vọng đạt tăng trưởng mạnh mẽ trong ít nhất 3 năm tới, mục tiêu không chỉ dừng lại ở con số 2,4 triệu khách hàng hiện tại.

2. Kỳ vọng “Kỷ lục lợi nhuận” và Hiệu quả vận hành

Sau khi ổn định bộ máy quản trị với sự tham gia của nhóm cổ đông Gelex và VIX, EIB đặt ra những mục tiêu tài chính đầy tham vọng:

• Lợi nhuận kỷ lục: Dự kiến năm 2025 lợi nhuận trước thuế đạt 5.580 tỷ đồng (theo kế hoạch sau khi dời trụ sở). Điều này tạo tiền đề cho sự bứt phá lợi nhuận trong giai đoạn 2026–2027 khi các mảng bán lẻ và SME được đẩy mạnh.

• Cải thiện chỉ số tài chính: Các chuyên gia tại nhadautuviet.vn lưu ý tỷ lệ ROE đang có xu hướng tăng nhanh, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn đang dần cải thiện sau giai đoạn tái cấu trúc.

3. Dư địa tăng trưởng từ bảng cân đối kế toán “Sạch”

EIB sở hữu những lợi thế nội tại mà ít ngân hàng tầm trung nào có được:

• An toàn vốn cao: Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì quanh ngưỡng 12-13%, cao hơn nhiều so với quy định 8% của NHNN.

• Dư địa đòn bẩy: Với tỷ lệ tài sản/vốn chủ sở hữu (Asset/Equity) hiện chỉ ở mức 9.6x, EIB là ngân hàng có dư địa lớn nhất để đẩy mạnh huy động và cho vay so với các đối thủ như HDB (11.4x) hay LPB (12.4x).

4. Phân tích kỹ thuật và Ngưỡng giá mục tiêu (Target)

• Vùng hỗ trợ tin cậy: Cổ phiếu đã hình thành vùng hỗ trợ mạnh tại 27.500 – 28.000 VNĐ với lực cầu hấp dẫn.

• Vùng kháng cự (Đỉnh cũ): Ngưỡng 31.000 – 31.500 VNĐ là thử thách quan trọng. Nếu bứt phá thành công với khối lượng lớn, cổ phiếu EIB sẽ mở ra xu hướng tăng giá dài hạn hướng tới các cột mốc cao mới trong năm 2026.

Tổng kết từ nhadautuviet.vn:

Tiềm năng tương lai của EIB nằm ở việc hiện thực hóa hệ sinh thái Gelex – Eximbank. Nếu ngân hàng kiểm soát tốt tỷ lệ nợ xấu (mục tiêu dưới 2%) và tận dụng được tệp khách hàng từ nhóm cổ đông mới, cổ phiếu EIB sẽ là một khoản đầu tư giá trị tiềm năng cho giai đoạn 2026–2027,thương vụ EIB mang đậm tính chiến lược của nhóm Gelex nhằm sở hữu một “giấy phép ngân hàng” sạch và giàu dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần thận trọng với năng lực tài chính thực tế và các rủi ro từ nợ vay của nhóm mua trong dài hạn.

MIỄN TRỪ TRÁCH NHIỆM (DISCLAIMER)

Báo cáo phân tích này được thực hiện bởi đội ngũ  tại nhadautuviet.vn dựa trên các nguồn thông tin công khai, Các thông tin và số liệu được trình bày trong bài viết mang tính chất tham khảo tại thời điểm công bố và có thể thay đổi mà không cần báo trước tùy theo biến động của thị trường và các quy định pháp lý mới.

nhadautuviet.vn xin lưu ý quý độc giả về các nguyên tắc sau:

• Mục đích thông tin: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin phân tích chuyên sâu về thương vụ M&A và tiềm năng doanh nghiệp, không cấu thành một lời chào hàng, lời mời đầu tư hay khuyến nghị mua/bán bất kỳ loại chứng khoán nào.

• Rủi ro đầu tư: Thị trường tài chính luôn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là với các thương vụ mang tính chất chênh lệch giá (risk-arb) như trường hợp của Eximbank. Nhà đầu tư nên tự thực hiện các bước thẩm định (due-diligence) và đánh giá khẩu vị rủi ro cá nhân trước khi đưa ra quyết định.

• Trách nhiệm pháp lý: nhadautuviet.vn và các cộng tác viên phân tích không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ tổn thất hoặc thiệt hại nào (trực tiếp hoặc gián tiếp) phát sinh từ việc sử dụng thông tin trong báo cáo này.

• Tính độc lập: Các nhận định trong bài phản ánh quan điểm chuyên môn độc lập của người viết và không bị chi phối bởi bất kỳ lợi ích nhóm hay cam kết tài chính nào với các doanh nghiệp được đề cập.