Kinh tế tầm thấp: Cơ hội tỷ đô cho FPT và Việt Nam
Một cuộc cách mạng trên không đang định hình lại tương lai kinh tế toàn cầu. Đó là sự trỗi dậy của kinh tế tầm thấp (Low-Altitude Economy – LAE), một không gian tăng trưởng mới dựa trên công nghệ bay và dữ liệu. Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị nắm bắt xu hướng này, FPT đang nổi lên như một doanh nghiệp tiên phong, sẵn sàng cho cơ hội định hình một ngành công nghiệp chiến lược.
Tiềm năng nghìn tỷ USD của nền kinh tế tầm thấp toàn cầu
Khái niệm kinh tế tầm thấp dùng để chỉ các hoạt động kinh tế diễn ra ở độ cao dưới 1.000m, có thể mở rộng tới 5.000m. Lĩnh vực này khai thác sức mạnh của công nghệ bay không người lái (drone) và các phương tiện bay thế hệ mới, kết hợp với mạng thông minh để phát triển hạ tầng, dịch vụ và sản xuất.
Trên thế giới, sự phát triển bùng nổ của thiết bị bay không người lái và mạng 5G/6G đã trở thành bệ phóng cho LAE. Các phương tiện bay giờ đây thông minh, linh hoạt và có khả năng thực hiện những nhiệm vụ phức tạp như vận chuyển hàng hóa, giám sát hạ tầng, hay ứng phó khẩn cấp một cách hiệu quả.
Những con số ấn tượng
Trung Quốc là quốc gia đi đầu trong việc thúc đẩy mô hình này, xem LAE là một trong “những lực lượng sản xuất mới”. Thị trường kinh tế tầm thấp của nước này được dự báo có thể đạt 2.000 tỷ nhân dân tệ (gần 280 tỷ USD) vào năm 2030. Con số này bao gồm toàn bộ hệ sinh thái từ sản xuất UAV, phương tiện eVTOL, đến dịch vụ vận tải và bản đồ số 3D.
Các định chế tài chính quốc tế cũng đưa ra những dự báo táo bạo. Morgan Stanley ước tính thị trường phương tiện bay điện cất – hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) và giao thông hàng không đô thị (UAM) có thể chạm mốc 1.000 tỷ USD vào năm 2040. Trong một kịch bản lạc quan hơn, quy mô này có thể lên tới 9.000 tỷ USD vào năm 2050.
Giá trị kinh tế khổng lồ này không chỉ đến từ việc sản xuất thiết bị bay. Nó còn bao gồm cả chuỗi giá trị phụ trợ như phần mềm điều khiển, chip, cảm biến, quản lý không phận và xử lý dữ liệu – những lĩnh vực thậm chí còn được dự báo có thị trường lớn hơn cả phần cứng.
Việt Nam trước vận hội “cất cánh” cùng cuộc cách mạng trên không
Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để tham gia vào xu hướng kinh tế tầm thấp: lực lượng lao động trẻ, khả năng tiếp nhận công nghệ cao, và nhu cầu tự động hóa ngày càng lớn trong các ngành nông nghiệp, logistics.
Tại Diễn đàn Kinh tế Tầm thấp tổ chức ở Hà Nội ngày 14/11/2025, các chuyên gia nhận định LAE là cơ hội chiến lược cho Việt Nam. Nếu được khai thác đúng cách, tiềm năng của ngành này có thể đạt 10 tỷ USD, tạo ra 1 triệu việc làm chất lượng cao và thúc đẩy hàng nghìn doanh nghiệp phụ trợ trong 10-15 năm tới.
Ứng dụng thực tiễn trong nông nghiệp và logistics
Nông nghiệp là lĩnh vực được hưởng lợi sớm nhất. Hiện tại, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã có khoảng 3.000 thiết bị bay phục vụ hơn 1,5 triệu ha canh tác. Việc áp dụng công nghệ bay không người lái không chỉ tăng năng suất mà còn giải quyết bài toán thiếu hụt lao động mùa vụ.
Trong lĩnh vực logistics, với thị trường thương mại điện tử Việt Nam dự kiến đạt 63 tỷ USD vào năm 2030, drone sẽ là lời giải cho bài toán giao hàng ở những khu vực khó tiếp cận như miền núi, hải đảo, giúp tối ưu chi phí và thời gian.
Thách thức về hành lang pháp lý
Cơ hội luôn đi kèm với thách thức. Giống như Trung Quốc, Việt Nam cũng đối mặt với “khoảng trống” về hành lang pháp lý. Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch Tập đoàn FPT, nhấn mạnh rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước và doanh nghiệp để tháo gỡ các rào cản về quy định, tạo điều kiện cho lĩnh vực này bứt phá.
FPT: Tiên phong dẫn dắt và cơ hội trong kỷ nguyên mới
Trong bức tranh đang dần định hình của kinh tế tầm thấp Việt Nam, FPT đang thể hiện vai trò dẫn dắt với một chiến lược bài bản, nhắm đến các lớp giá trị cốt lõi của hệ sinh thái.
Thành lập Liên minh và xây dựng nền tảng công nghệ
Tháng 10/2025, FPT cùng VinaCapital và các đối tác đã thành lập Liên minh Kinh tế tầm thấp (LAE Alliance). Liên minh đặt mục tiêu tham vọng đưa Việt Nam trở thành “thủ phủ drone” toàn cầu.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, FPT có nền tảng công nghệ vững chắc. Tập đoàn đã công bố kế hoạch đầu tư 200 triệu USD vào một nhà máy AI sử dụng chip Nvidia, tập trung phát triển các ứng dụng cốt lõi. Cùng với kinh nghiệm triển khai các hệ thống số quốc gia, FPT có đủ năng lực vận hành những hạ tầng phức tạp mà LAE yêu cầu.
Định vị chiến lược: “Hạ tầng mềm” cho tương lai
Thay vì cạnh tranh trực tiếp trong sản xuất phần cứng, FPT lựa chọn một vị thế chiến lược hơn: xây dựng “hạ tầng mềm”. Đây là hệ thống bao gồm phần mềm, AI, cloud và quản lý dữ liệu lớn – những yếu tố quyết định sự thông minh và hiệu quả của các phương tiện bay.
Với chiến lược rõ ràng và nền tảng công nghệ mạnh, FPT đang đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành kinh tế tầm thấp tại Việt Nam. Đây là một lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tạo ra đột phá tương tự kinh tế số trong thập kỷ tới, mở ra cơ hội đưa Việt Nam trở thành một điểm sáng công nghệ trong khu vực.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Kinh tế tầm thấp (LAE) là gì?
Kinh tế tầm thấp (Low-Altitude Economy) là tập hợp các hoạt động kinh tế diễn ra ở độ cao dưới 1.000 mét, tận dụng công nghệ bay có và không người lái (drone, eVTOL) cùng mạng lưới thông minh để phát triển các ngành công nghiệp và dịch vụ mới.
2. Tiềm năng của kinh tế tầm thấp tại Việt Nam ra sao?
Việt Nam có tiềm năng phát triển thị trường kinh tế tầm thấp đạt quy mô 10 tỷ USD trong 10-15 năm tới. Ngành này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hàng nghìn doanh nghiệp phụ trợ và tạo ra khoảng 1 triệu việc làm chất lượng cao.
3. Vai trò của FPT trong việc phát triển lĩnh vực này là gì?
FPT đóng vai trò tiên phong, đồng sáng lập Liên minh Kinh tế tầm thấp (LAE Alliance) và tập trung vào việc xây dựng “hạ tầng mềm”. Cụ thể, FPT đầu tư mạnh vào AI, phát triển phần mềm điều khiển, nền tảng quản lý dữ liệu và các giải pháp công nghệ cốt lõi để dẫn dắt sự phát triển của ngành.
